UIT The arctic university of Norway > Giellatekno
 

cealkka_dasit

Cealkka

Tiippat

guokte sáni

sisdoallu qtype čilgehus
pres plur (bárrast) M Máŋggaidlogu bihtát
pret plur (buot) M-p Máŋggaidlogu bihtát preterihtas
- - -
pres (bárrast) + kásusat (bárrast) K1 Kásus bihtát
pres (buot) + kásusat (bárrast) K2 -
pres (buot) + kásusat (buot) K3 -
pret (buot) + kásusat (buot) K3-p Kásus bihtát preterihtas

golbma sáni

sisdoallu qtype čilgehus
pres, lok, ill LI-1 Lokatiiva illatiiva bihtát
pres. ill, akk (bárrast) AI-1 Akkusatiiva illatiiva bihtát
pres lok akk LA-1 Lokatiiva akkusatiiva bihtát
- - -
pret, lok, ill LI-2 Lokatiiva illatiiva bihtát preterihtas
pret. ill, akk (bárrast) AI-2 Akkusatiiva illatiiva bihtát preterihtas
pret lok akk LA-2 Lokatiiva akkusatiiva bihtát preterihtas

Bihtát

Guovttelágan bihtát:

  • A. Cealkagat main 2 sáni galget sojahuvvot
  • B. Cealkagat main 3 sáni galget sojahuvvot:

A. Guokte sáni:

I. Subjeakta ja verbála:

  • Preseansa (bárrastávval) ja plurála (bárrastávval) (čađahuvvon maŋŋil vahkku 6),
  • Preterihtta (buot vearbbat) ja plurála (buot nomenat) (maŋŋil vahkku 15)

II. Verbála ja ’objeakta’:

  • Preseansa (bárrastávval) ja kásusat (bárrastávval) (čađahuvvon vahkku 8)
  • Preseansa (buot vearbbat) ja buot kásusat (bárrastávval) (čađahuvvon maŋŋil vahkku 9)
  • Preseansa (buot vearbbat) ja buot kásusat (buot nomenat) (maŋŋil vahkku 13)
  • Preterihtta (buot vearbbat) ja buot kásusat (buot nomenat) (maŋŋil vahkku 15)

B. Golbma sáni:

  • I.Preseansa, lokatiiva ja illatiiva (vuolgit, johtit, vuodjit, viehkat, vázzit)
  • II. Preseansa, illatiiva ja akkusatiiva (Bárrastávval) (maŋŋil vahkku 8) (addit, skeŋket, doalvut, oastit, čállit)
  • III. preseansa, lokatiiva ja akkusatiiva (viežžat, oastit, gávdnat, oaidnit, gullat)

Buot dáidda maiddái dieđusge preterihtta.

Ovdamearkkat:

A. I Preseansa/preterihtta ja plurála

  • ÁHKKU + COGGAT + gávtti (Odne/ihttin)
  • ÁHKKU + COGGAT + munnje + gápmaga (Odne/Ihttin)
  • ÁHČČI + VUODJIT + njealljejuvllat (Odne/Ihttin)
  • OABBÁ + MUITALIT + dološ + muitalusa (Odne/Ihttin)
  • SÁPMELAŠ + DÁRBBAŠIT + beatnaga (Odne/Ihttin)
  • LEAT + go + doai + BÁHPPA? (Odne/Ihttin)
  • ÁHKKU + BASSIT + suovasbierggu (Odne/ihttin)

A.II Preseansa/preterihtta ja nomenkásus

  • Mun + COGGAT + GÁMA (Odne/Ihttin)
  • Áhkku + COGGAT + GÁKTI (Odne/ihttin)
  • Son + HUPMAT + DÁROGIELLA (Odne/ihttin)
  • Elle+ BALKESTIT + SPÁBBA (Odne/ihttin)
  • Son + ČÁLLIT + REIVE (Odne/ihttin)
  • Mun + GOĐĐIT + SUOHKKU (Odne/ihttin)
  • Mun + VUOŠŠAT + varas + GUOLLI (Odne/ihttin)
  • Biret + VUORDIT + OLMMÁI + guossái (Odne/ihttin)
  • Mii + VÁLDIT + EKSÁMEN (Odne/ihttin)
  • Ánne + VUODJIT + BIILA (Odne/ihttin)
  • Mun + LIIKOT + BOHCCOBIERGU (Odne/ihttin)
  • Mun + OASTIT + guokte + GAHPIR (Odne/ihttin)
  • Mun+ VUOIDAT + BAVSSA + ruoksadin (Odne/ihttin)
  • BORRAT + go + don + GUOPPAR (Odne/ihttin)
  • Áhkku + COGGAT + munnje + GÁMA (Odne/Ihttin)
  • Áhčči + VUODJIT + NJEALLJEJUVLLAT (Odne/Ihttin)
  • BORRAT + go + don + GUOLLI? (Odne/Ihttin)
  • Áhkku + MUITALIT + dološ + MUITALUS (Odne/Ihttin)
  • Biret + RÁHKADIT + EARTAMÁLLI (Odne/Ihttin)
  • Sápmelaš + DÁRBBAŠIT + BEANA (Odne/Ihttin)
  • Mun + VEAHKEHIT + EADNI (Odne/Ihttin)
  • Moai + (ČÁLLIT) + (BOVDEHUS) (Odne/Ihttin)
  • Moai + (ožžo) + ollu + SKEAŊKA (Odne/ihttin)
  • Don + GULDALIT + MUSIHKKA (Odne/ihttin)
  • Moai + LÁIBUT + gávcci + LÁIBI (Odne/ihttin)
  • Mun + VIEHKALIN + SKUVLA (Odne/ihttin)
  • Moai + LEAT + GÁIVUOTNA + eret (Odne/ihttin)
  • Áhkku + BASSIT + SUOVASBIERGU (Odne/ihttin)

B. Preseansa ja preterihtta ja nomenkásus:

  • Son + VIEŽŽAT + MÁNNÁ + MÁNÁIDGÁRDI (odne/ihttin)
  • Son + BIDJAT + GIRJI + HILDU (Odne/ihttin)
  • Mihkkal + DOALVUT + EAMIT + BARGU (Odne/Ihttin)
  • Mun + OÁIDNIT + BIRET + GÁVPOT (Odne/Ihttin)
  • Mun + VIEŽŽAT + RUHTA + BÁŊKU (Odne/ihttin)
  • Son + GOĐĐIT + FÁHCCA + ÁHKKUT Odne/ihttin
  • Son + OAHPAHIT+ MII + SÁMEGIELLA Odne/ihttin
  • Mun + ČÁJEHIT + SON + GÁVPOT Odne/ihttin

Máŋggageardán vearbalat

Biehttalanvearbba maŋŋel leat álo guokte vejolašvuođa: dálá dahje vássán áigi. Leat-vearbba maŋŋel sáhttet leat guokte vejolašvuođa, aktio essiiva dahje partisihpa perfeakta.

  • Mánát + II + LEAT + vel + BOAHTIT, vaikko diibmu lea ná ollu.
  • Oahpaheaddjit + VEADJIT + LEAT + MANNAT + boddolatnjii.
  • Moai Jorehiin + II + MÁHTTIT + ČOAVDIT + matematihkkabihtáid.
  • Risten ja Sunná + II + LEAT + SÁHTTIT + ovdal + BOAHTIT, go soai leigga váhnenčoahkkimis.
  • Elle, Sárá ja Jovnna + LEAT + ÁIGUT + VEAHKEHIT + munno ádjáin ihttin iđđes.
  • Soalddáhat + LEAT + bissu + GEALDIT, go soahtegirdi girddii sudno bajil.
  • Eadni ja áhčči + LEAT + FERTET + olggos + LUOITIT + beatnagiid.
  • Sire + ORRUT + LIIKOT + dien amas bárdnái.
  • Čeahci + VUODJIT + márkanis + VIEŽŽAT + gálvvu.
  • Doai + II + BEASSAT + mielde, go doai + II + LEAT + GILLET + VEAHKEHIT + min ikte.
  • Mánát + VIEHKAT + áittis + OHCAT + dološ biktasiid.
  • Doai + ORRUT + GÁĐAŠTIT + Sámmola.