UIT The arctic university of Norway > Giellatekno
 

Derivation Overview

Tabealla čájeha davvisámegiela derivašuvnnaid, ja eará gielaid paralleallaid.

Vearbbas

Produktiiva passiivahámit - muhtun muddui harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- muitalit - bïeljelidh - subtsastit - muštâliđ
+Der/PassL muitaluvvot +Der/PassL bïeljelovvedh +Der/PassL subtsastuvvat +Der/Pass muštâluđ
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/PassL čállojuvvot +Der/PassL tjaalasovvedh +Der/PassL tjáleduvvat +Der/Pass -
+Der/PassS čállot +Der/PassS - +Der/PassS tjállut +Der/Pass čalluđ
- gávdnat - gaavnedh - gávnnat - kavnâđ
+Der/halla gávnnahallat +Der/htalle gaavnehtalledh +Der/PassD gávnadallat - -

Der/PassL ja +Der/PassS: dábálaččat seammá mearkkašupmi. Davvisámegiela FST: s +Der/PassL ii leksikaliserejuvvo. Vearbahápmi gáibida ahte muhtun lea dahkan dagu. Omd. "Uksa rahppojuvvui" (muhtun lea rahpan uvssa, "Uksa rahpasii" - dás ii leat čielggas ahte muhtun lea dahkan dagu)

Leksikaliserejuvvon +Der/PassS sáhttá leat veaháš eará mearkkašupmi, omd. lahppot, gávdnot. +Der/PassS geavahuvvo dušše párrastávvalvearbbain.

Der/halla-håpmi leat dávjá maiddái leksikaliserejuvvon: gávnnahallat+V+IV+Pass+Inf. Mearkkašupmi: juoga dáhpáhuvvá vahágis olbmui. Subjeakta sáhttá leat mielde, illatiivvas.
"Son gávnnahalai johkafáktii dan dahkamin."

evttohus: sme: +Der/halla => +Der/PassH, sma: +Der/htalle => +Der/PassHT, smj: +Der/PassD

Produktiiva kontinuatiivahámit - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- borrat - bïepmedh ? - bårråt - puurrâđ
+Der/d boradit +Der/d byöpmedidh +Der/d bårådit +Der/d purâdiđ
- oažžut - - - oadtjot - bissot
+Der/d oččodit +Der/d - +Der/d oattjodit +Der/d bisodit

sme: -it-vearbbain ii leat dynamalaš derivašuvdna .Leksikaliserejuvvon -it oažžu -adit, omd: juohkit juogadit
smj: maiddái -it: báddit+V+Der/d+V+Inf, báddidit

Produktiiva +Der/l and +Der/st - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- vázzit - vaedtsedh - vádtset - väzziđ
+Der/l vázzilit +Der/l vaedtsielidh +Der/l vádtselit +Der/l väzziliđ
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/st čálistit +Der/st tjaeliestidh +Der/st tjálestit +Der/st čälistiđ

Produktiiva kausatiivahámit

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/h čálihit +Der/ht tjaeliehtidh +Der/d tjáledit +Der/tt čälittiđ
- jorgalit - jarkoestidh - jårggålit - jurgâliđ
+Der/Caus jorgalahttit +Der/Caus jarkoestehtedh +Der/Caus jårggålahttet +Der/Caus jurgâlittiđ

Produktiiva inkoatiivahámit - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/InchL čálligoahtit +Der/InchL tjaeliegåetedh +Der/InchL tjállegoahtet +Der/InchL čääliškyettiđ
- - - - +Der/ahttjá tjáledahttját - -

Inkoatiiva Long. Smj: -ahttjat is another inchoative derivation: tjáledahttját > tjáledit+V+TV+Der/ahttjá+V+Inf

Vearbaabessiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+VAbess čálekeahttá - - +VAbess tjálek +VAbess čälihánnáá

Verbabessiiva lea infinihtta vearbahápmi, iige derivašuvdna, goitge sme: s, smj: s ja smn: s, muhto lea mielde dás referánsan.

Vearbbas adjektiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/geahtes čálekeahtes - - +Der/ahtes tjállemahtes - -

smj: Derived from +NomAct form: tjállet+V+TV+Der/NomAct+N+Der/ahtes+A+Attr

Substantiivvas adjektiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- isit - - - iset - -
+Der/geahtes isitkeahtes - - +Der/ahtes isedahtes - -
- mánná - - - - - -
+Der/geahtes SUB mánákeahtes - - - - - -
- mánná - - - - - -
- mánná - - - mánná - -
+Der/Car mánáheapme +Der/Car - +Der/Car mánádibme +Der/Car -
- beallji - bieljie - biellje - pelji
+Der/Car bealjeheapme +Der/Car bieljehts +Der/Car bieljedibme +Der/Car peljittem

Abessiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- gahpir - - - gahper - kappeer
leksikaliserejuvvon gahperahttá - - +N+Abe gahperahtá +Sg+Abe kappeerttáá
- nisu - - - nissun - nissoon
leksikaliserejuvvon nissonahttá - - +N+Abe nissunahtá +Sg+Abe nissoonttáá
- gahpir - - - - - -
leksikaliserejuvvon gahperkeahttá - - - - - -
- isit - - - iset - -
+Der/keahtta SUB isitkeahttá - - +N+Abe isedahtá - -
- mánná - - - mánná - -
+Der/keahtta SUB mánákeahttá - - +N+Abe mánádak - -

Anársámegielas ja julevsámegielas abessiiva lea produktiiva kásus.

Vearbbas substantiiva - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/NomAct čállin +Der/NomAct tjaeleme +Der/NomAct tjállem +Der/NomAct čäällim
- oahpahit - ööhpehtidh - åhpadit - máttááttiđ
+Der/NomAct oahpaheapmi +Der/NomAct ööhpehtimmie +Der/NomAct åhpadibme +Der/NomAct máttááttem
- čállit - tjaeledh - tjállet - čäälliđ
+Der/NomAg čálli +Der/NomAg tjaelije +Der/NomAg tjálle +Der/NomAg čällee
- oahpahit - ööhpehtidh - åhpadit - máttááttiđ
+Der/NomAg oahpaheaddji +Der/NomAg ööhpehtæjja +Der/NomAg åhpadiddje +Der/NomAg máttáátteijee
- dahkat - darjodh - dahkat - tutkâđ
+Der/muš dahkamuš not done darjomes ? +Der/mus dahkamus not done tutkâmuš

Substantiivvas

Diminutiiva - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- mánná - maana - mánná - mááná
+Der/Dimin mánáš +Der/Dimin maanetje +Der/Dimin mánásj +Der/Dimin not done
- beana - åerpele - bena - peenuv
+Der/Dimin beatnagaš +Der/Dimin åerpieladtje +Der/Dimin bednagasj +Der/Dimin not done

Adjektiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- mánná - maana - mánná - páárnáš
+Der/lasj mánálaš +Der/lasj - +Der/lasj mánálasj +Der/lasj -
- nisson - - - nissun - nissoon
+Der/lasj nissonlaš +Der/lasj - +Der/lasj x +Der/lasj nissoonlâš

smj: +Der/lasj only takes even syllable stems

Adjektiivvas

Adjektiivvas advearba

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- viššal - rudtjege - vissjal - viššâl
+Der/AAdv viššálit +Der/laakan rudtjegelaakan +Der/AAdv vissjalit +Der/AAdv viššâlávt

Adjektiivvas adjektiiva

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- dearvvas - - - - - tiervâs
not done dearvvaslaš - - +Der/lasj - +Der/lasj tiervâslâš
- fiskat - - - - - fiskâd
+Der/lágan fiskeslágan +Der/laakan - - - +Der/lagan fiskislágán

smj: No -lasj derivation for adjectives. -lágásj is cmp, not derivation

Adjektiivvas subtantiiva - harmoniserejuvvon

sme  ovdamearka sma  ovdamearka smj  ovdamearka smn ovdamearka
- viššal - rudtjege - vissjal - viššâl
+Der/vuota viššálisvuohta +Der/vuota rudtjegevoete +Der/vuota vissjalisvuohta +Der/vuota viššâlisvuotâ